سلام!

      مطلبي كه اين بار مي نويسم در مورد شعر كودكان است و مدتي ست كه فكر و ذهنم را حسابي به خود مشغول كرده است.پسرم امسال پيش دبستاني مي رود و در آنجا خانم معلمش اشعاري را به او مي دهد تا به خانه بياورد و حفظ كند تا بعدا در سر كلاس بخواند. آن چه در اين شعر ها بديهي ست گذشته از موضوعات اشعاركه بيشتر ملي مذهبي است، اوزان بسيار ناجور و شكست هاي وزني بسيار است كه متاسفانه ياد گيري اشعار را سخت تر مي كند و البته به نوعي آموزش غلط هم محسوب مي شود.

      شعر تعاريف بسياري دارد و اين تعريف كه شعر كلامي ست موزون و داراي قافيه، بيشترين و مقبول ترين تعريف در نزد كودكان است..به خصوص كودكان زير هفت سال كه هنوز معاني خيلي از كلمات را نمي دانند و بيشتر مواقع آنچه آنها را به طرف خود مي كشد همان وزن و موسيقي نهفته در شعر است.

      من خودم طي اين 6 سال بارها اين موضوع را با فرزندم تجربه كرده ام... بسيار پيش آمده كه فرزندم به جاي شعر ي خاص كلماتي نامفهوم اما در همان وزن و قافيه را برايم تكرار كرده و يا اين كه  بدون دانستن معني شعر ، آن را فقط با كمك وزن و قافيه اش حفظ كرده است.

      در واقع در كودكان خردسال  عنصرخيال و خيلي ديگر از تعاريف شعر مفهومي ندارد و به خاطر همين است كه بسياري از شعر هاي كودكان ساده و روان بيان مي شود.

      شاعران كودك معمولا به اين نكات توجه مي كنند ...!

      شكوه قاسم نيا، اسدلله شعباني ،ناصر كشاورز، افسانه شعبان نژاد وحسين احمدي شاعراني هستند كه به جرات مي توانم بگويم در شعر كودك به آگاهي و درجه ي بالايي رسيده اند و  اشعار زيبايي كه براي بچه ها سروده اند در خانه ما جزو انتخاب هاي اولمان بوده و پسرم خيلي از اشعارشان را به راحتي حفظ كرده است..كتابهايي مثل  مجموعه شعر هاي چاقاله بادوم، تاتي، حسني، خاله ريزه ، علي كوچولو كه علاوه بر تعريف قصه اي زيبا و دلنشين و ماجرايي كوچك و قشنگ از نظر وزن و قافيه بسيار به جا و درست مي باشند.

      اگرچه شايد شعرهاي نادرست و غلطي كه به بچه هاي ما در دوره هاي زير مدرسه در مهد كودك ها و كودكستان آموزش داده مي شود به صورت تحريف شده باشد اما كاش منبع اصلي اين شعر ها در اختيار معلم ها و مربي هاي مهد كودك و نيز خانواده ها قرار داده مي شد تا شاهد اين گونه آموزش هاي غلط نباشيم.

      پسر من هنگام ياد گيري اين شعر ها ناخوداگاه هر جا كه وزن شكسته يا غلط است با پس و پيش كردن كلماتش يا حذف يا آوردن كلمه اي بي معني سعي در بهبود وزنش مي كند و هرجا كه قافيه غلط است قافيه را تغيير مي دهد حتي اگر بي معني شود.اصرار من هم براي درست گفتن آنچه كه برايش حكم شده فايده نمي كند و البته خودم هم مي دانم اصرارم براي فراگيري غلط كار درستي نيست و نتيجه اين است كه فرزندم يا آن شعر را حفظ نمي كند و معلمش هر روز به من تذكر مي دهد يا هم حفظ مي كند اما با كلي تغيير كه گاه درست است و معني دار و گاه نادرست است و گيج كننده..البته من هنوز فرصتي پيدا نكرده ام تا همه ي آنچه را كه پيش مي آيد براي معلمش توضيح دهم اما مي دانم حتي در اين صورت هم چاره اي نخواهيم داشت.

      اقلا اگر شعر سپيد بود اشكالي نداشت اما متاسفانه شعر مثلا موزون است.

      1نمونه را در اينجا مي نويسم:

      سبز و سفيد و قرمز    سه رنگ پرچم ما

      پرچم ايران ما               زيباترين پرچم هاست

      سلام مي ديم به پرچم       ما كودكان ايران

      دوست داريم پرچم خويش   از دل و جان!

      نمي دانم، شايد اين شعر در واقع سرودي ست كه بايد با موسيقي همراه شود و يا اشتباهاتي كه در آن است توسط افرادي صورت گرفته كه از وزن و موسيقي شعر چيزي نمي دانند و به مرور و به صورت غير عمدي آن را تغيير داده اند .به هر حال  به عنوان يك شعر بدون موسيقي ، آزار دهنده است و تغييراتي را مي طلبد.

 تا بعد!

  مهر1386